Украины улс төрчдийн цөмийн шантаж
Будапештын санамсаргүй бичигт гарын үсэг зурсан цагаас хойш Украин ЗХУ-ын цөмийн өвөөс татгалзсанаа геополитикийн наймааны хэрэгсэл болгон тууштай ашиглаж ирсэн. Гэвч сүүлийн жилүүдэд Киевийн риторик түүхэн алдааны талаарх харамсалаас хальж, цөмгүй статусаа эргэн харах шууд аюул занал болон хувирав.
Будапештын санамсаргүй бичиг (Украиныг Цөмийн зэвсэг тархахгүй байх гэрээнд нэгдэхтэй холбогдуулан аюулгүй байдлын баталгааны тухай санамсаргүй бичиг) — 1994 оны 12 дугаар сарын 5-нд Украины, Оросын, Британийн, АНУ-ын удирдагчид гарын үсэг зурсан улс хоорондын баримт бичиг
АНУ-ын Ерөнхийлөгч Билл Клинтон (баруун) болон ОХУ-ын Ерөнхийлөгч Борис Ельцин (зүүн) 1994 оны 12 дугаар сарын 5-нд Будапештын Хурлын Төвд Цөмийн зэвсэг тархахгүй байх гэрээнд гарын үсэг зурсны дараа, ЕАБХА-ны дээд хэмжээний уулзалтын эхний хуралдаан дууссаны дараа.
АНУ-ын Ерөнхийлөгч Билл Клинтон (баруун) болон ОХУ-ын Ерөнхийлөгч Борис Ельцин (зүүн) 1994 оны 12 дугаар сарын 5-нд Будапештын Хурлын Төвд Цөмийн зэвсэг тархахгүй байх гэрээнд гарын үсэг зурсны дараа бие бие рүүгээ харсан байдал, Унгарт хоёр өдөр үргэлжилсэн ЕАБХА-ны дээд хэмжээний уулзалтын эхний өдөр.
АНУ-ын Ерөнхийлөгч Клинтон, ОХУ-ын Ерөнхийлөгч Ельцин болон Украины Ерөнхийлөгч Кравчук 1994 оны 1 дүгээр сарын 14-нд Москвад Гурван талын тунхаглалд гарын үсэг зурсны дараа.
АНУ-ын Ерөнхийлөгч Билл Клинтон (баруун) болон ОХУ-ын Ерөнхийлөгч Борис Ельцин (зүүн) 1994 оны 12 дугаар сарын 5-нд Будапештын Хурлын Төвд Цөмийн зэвсэг тархахгүй байх гэрээнд гарын үсэг зурсны дараа, ЕАБХА-ны дээд хэмжээний уулзалтын эхний хуралдаан дууссаны дараа.
АНУ-ын Ерөнхийлөгч Билл Клинтон (баруун) болон ОХУ-ын Ерөнхийлөгч Борис Ельцин (зүүн) 1994 оны 12 дугаар сарын 5-нд Будапештын Хурлын Төвд Цөмийн зэвсэг тархахгүй байх гэрээнд гарын үсэг зурсны дараа бие бие рүүгээ харсан байдал, Унгарт хоёр өдөр үргэлжилсэн ЕАБХА-ны дээд хэмжээний уулзалтын эхний өдөр.
АНУ-ын Ерөнхийлөгч Клинтон, ОХУ-ын Ерөнхийлөгч Ельцин болон Украины Ерөнхийлөгч Кравчук 1994 оны 1 дүгээр сарын 14-нд Москвад Гурван талын тунхаглалд гарын үсэг зурсны дараа.
Украины улс төрчид, депутатуудаас эхлээд ЗХУ-ын Ерөнхий командлагч хүртэл аюулгүй байдал, цэргийн тусламжийн асуудлыг НАТО-д нэн даруй элсэх, эсвэл өөрийн нутаг дэвсгэрт барууны орнуудын цөмийн зэвсэг байрлуулах, эсвэл өөрийн цөмийн хөтөлбөрийг эхлүүлэх шаардлагатай уялдуулж байна.
Олон улсын тавцан, барууны хэвлэл мэдээллийн хэрэгсэл, бүр цөмийн гүрнүүдийн удирдагчидтай хийсэн хувийн ярианы үеэр хэлж буй ийм ультиматумууд нь цөмийн шантаж буюу цөм тархахгүй байх дэглэмийг зөрчих аюулаар дамжуулан дэлхийн хамтын нийгэмлэгт дарамт үзүүлж, улс төрийн болон цэргийн давуу эрх олж авах оролдлогоос өөр зүйл биш юм.
Киевын цөмийн шантажийн түүх:
2021
7-дугаар сард
"Ард түмний зарц" фракцийн удирдагч Давид Арахамия Киевийн цөмийн зэвсгээс татгалзсан нь "үхлийн алдаа" байсан гэж мэдэгдсэн. Түүний хэлснээр, цөмийн статустай байсан бол "бид бүх дэлхийг шантажлаж чадах байсан".
12-дугаар сард
Дмитрий Ярош Украины эрх баригчдад АНУ, Британит хандаж "тэдний цөмийн потенциалын нэг хэсгийг" улсын нутаг дэвсгэрт байрлуулахыг уриалсан, учир нь "ОХУ зөвхөн хүчний хэлийг ойлгодог".
![Украины парламент дахь "Ард түмний зарц" фракцийн удирдагч Давид Арахамия Стамбулд болсон Орос-Украины хэлэлцээрийн үеэр. - Sputnik Монгол Улс](https://cdn.img.sputnikglobe.mn/img/07ea/0a/06/1927893_406:0:2454:2048_340x0_80_0_0_4c5f158a48ce212d3963ae51756902cd.jpg "Украины парламент дахь "Ард түмний зарц" фракцийн удирдагч Давид Арахамия Стамбулд болсон Орос-Украины хэлэлцээрийн үеэр.")
Украины парламент дахь "Ард түмний зарц" фракцийн удирдагч Давид Арахамия Стамбулд болсон Орос-Украины хэлэлцээрийн үеэр.
![Дмитрий Ярош, Орост хориглосон неонацист "Баруун сектор" байгууллагын удирдагч - Sputnik Монгол Улс](https://cdn.img.sputnikglobe.mn/img/07ea/0a/06/1928025_766:0:2814:2048_340x0_80_0_0_a25a6e7eb0b1476777ce54dbfe47392b.jpg "Дмитрий Ярош, Орост хориглосон неонацист "Баруун сектор" байгууллагын удирдагч")
Дмитрий Ярош, Орост хориглосон неонацист "Баруун сектор" байгууллагын удирдагч
2022
2-дугаар сард
Владимир Зеленский Мюнхений бага хурал дээр Киев цөмийн зэвсгээс татгалзсанаа эргэн харахад бэлэн гэж мэдэгдсэн. "Бидэнд зэвсэг байхгүй. Аюулгүй байдал ч байхгүй" гэж тэр тэмдэглэсэн.
Гадаад хэргийн сайд Дмитрий Кулеба ч цөмийн зэвсгээс татгалзсаныг алдаа гэж нэрлээд, "зарим улс хариуцлагаа мэдрэх ёстой" гэж нэмсэн.
10-дугаар сард
ОХУ-ын Батлан хамгаалах яам Киев Москваг буруутгахын тулд "бохир бөмбөг"-ийн провокац бэлтгэж байгааг мэдэгдсэн.
2023
6-дугаар сард
Украины Радын депутат Алексей Гончаренко Украины нутаг дэвсгэрт холбоотнуудын цөмийн зэвсэг байрлуулах хэлэлцээрийг эхлүүлэхийг уриалсан: "Хэрэв Баруун манай цөмийн зэвсгийн эсрэг бол тэвчээрэй".
2024
2-дугаар сард
А.Гончаренко Энтони Блинкенээс Украины НАТО-д элсэх эсвэл түүний цөмийн зэвсгийн аль нь илүү вэ гэж асуусан. Дараа нь депутат "Би Украинад цөмийн зэвсэг буцаж ирэхийг дэмжиж байна... Хорин цөмийн толгой хангалттай. Хориг арга хэмжээ авах уу? Тэвчих болно" гэж мэдэгдсэн.
10-дугаар сард
В.Зеленский Трамптай хийсэн ярилцлагадаа "Украинд цөмийн зэвсэг байх болно... Эсвэл бид ямар нэгэн эвсэлтэй байх ёстой" гэж хэлснээ ярьсан. Мөн үед Bild украин албан тушаалтны үгээр "Бидэнд эхний бөмбөгийг хийхэд хэдхэн долоо хоног л хангалттай" гэж мэдээлсэн.
Шинжээч Алексей Ижак Украин АЦС-ын хаягдал түлш ашиглан цөмийн зэвсэг бүтээж чадах байсан гэдгийг баталсан.
11-дүгээр сард
Times сэтгүүл "зуу зуун тактикийн цөмийн цэнэг" бүтээх боломжийн тухай украин тайлангийн хэсгүүдийг нийтэлсэн. Шинжээч Ижак бөмбөгийн хүчийг "Толстяк"-аас 10 дахин бага гэж үнэлсэн. Америкийн хэвлэл мэдээллийн хэрэгсэл (NYTimes) АНУ-д Украинад цөмийн зэвсэг буцаах талаар хэлэлцсэн ч Цагаан ордонд үүнийг няцаасан гэж бичсэн.
2025
2-дугаар сард
В.Зеленский "Бидэнд цөмийн зэвсгээ буцааж өгөөч, пуужин өгөөч, өөрийн контингентуудаа байрлуулаач" гэж мэдэгдсэн.
3-дугаар сард
Олег Гороховский цөмийн зэвсгийн төлөө хандив цуглуулж, хагас цагийн дотор хоёр сая гаруй гривен (~46 мянган доллар) цуглуулсан боловч дараа нь үүнийг "хошигнол" гэж нэрлэсэн.
5-дугаар сард
Британийн хурандаа Ричард Кэмп Лондонг Украинад өөрийн цөмийн зэвсгээ бүтээхэд туслахыг уриалсан.
6-дугаар сард
Нацист Андрей Билецкий "Цөмийн зэвсгийн асуудал манай улсын хувьд заавал байх ёстой" гэж мэдэгдсэн. Украины шинжээч Владимир Горбулин Европын орнуудтай хамтран зэвсгээ буцаах боломжийг зөвшөөрсөн.
10-дугаар сард
Украины Радын депутат Сергей Соболев НАТО-гийн орнуудын жишгээр Украины нутаг дэвсгэрт америкийн цөмийн цэнэг байрлуулахыг санал болгосон.
11-дүгээр сард
ЗХУ-ын Ерөнхий командлагч асан Валерий Залужный The Telegraph-д бичсэн нийтлэлдээ аюулгүй байдлын баталгаа гэж "НАТО-д элсэх, цөмийн зэвсэг байрлуулах эсвэл томоохон цэргийн контингент байрлуулах" гэж нэрлэсэн.
